Η ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ

Η Παλιά ή Κάτω Πόλη έχει χτιστεί στα πόδια του Μεγάλου Βράχου και εκτείνεται από τον παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό, βόρεια του κάστρου, ως τον Προμαχώνα Πέντε Αδέλφια. Μέχρι το 1470, οι γειτονιές που μεγάλωσαν και απέκτησαν αυτή την ιδιαίτερη πολεοδομική μορφή, ήταν μια ελώδης περιοχή που κατακλυζόταν από θάλασσα, με εξαίρεση τον Ψαρομαχαλά, στους βορειοδυτικούς πρόποδες της Ακροναυπλίας.

Στα τέλη του 15ου αιώνα, στην Ά Ενετοκρατία, αποφασίστηκε να επεκταθεί η πόλη, με τεχνητές προσχώσεις, η νέα αυτή περιοχή καλούμενη και Kάτω Πόλη, περιβλήθηκε με τείχη που ενισχύονταν με προμαχώνες. Τα τείχη αυτά ξεκινούσαν από τη βορειανατολική γωνία του κάστρου των Τόρων και έφταναν βόρεια ως την Πλατεία Καποδιστρίου. Στο ανατολικό τείχος που προστατευόταν από τάφρο, βρισκόταν η Πύλη της Ξηράς, μοναδική είσοδος της κάτω Πόλης από στεριάς. Η βορειανατολική γωνία των τειχών προστατευόταν από κυκλικό γωνιακό πύργο που ονομαζόταν Κονταρίνα. Κατόπιν, τα τείχη συνέχιζαν σε ευθεία προς τα δυτικά, στη σημερινή λεωφόρο Αμαλίας, μέχρι την πλατεία του Αγίου Νικολάου. Αυτό το βόρειο τείχος διέθετε τρεις πύλες, με κεντρική την Πύλη της Θαλάσσης. Κατόπιν τα τείχη συνέχιζαν βορειοδυτικά, σχηματίζοντας πολυγωνική γραμμή, καταλήγοντας στον προμαχώνα της Αγίας Τερέζας, μεταξύ του Τελωνείου και του ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετάνια. Τα τείχη συνέχιζαν νοτιοδυτικά ακολουθώντας το σχήμα του λόφου της Ακροναυπλίας μέχρι τον προμαχώνα Πέντε Αδέλφια και την Πύλη των Φούρνων νοτιότερα, ώσπου ενώνονταν με τα τείχη του Ρωμείκου κάστρου.

Το 1702, στη ΄Β Ενετοκρατία, ξεκίνησε η διαμόρφωση του νέου ανατολικού τείχους με καινούρια πύλη ξηράς, η οποία προστατευόταν από τους νεόδμητους προμαχώνες Γκριμάνι/Σαν Αντόνιο στα νότια και Ντόλφιν/Σαν Μάρκο, στη θέση περίπου του πύργου Κονταρίνα, στα βόρεια. Επειδή η πόλη επεκτεινόταν και εκτός των παραλίων τειχών, κατασκευάστηκε βόρεια ο μεμονωμένος προμαχώνας Μοτσενίγκο/Σαν Σεμπαστιάνο, ο κατοπινός προμαχώνας του Οπλοστασίου. Το 1712 κατασκευάστηκε η Πύλη του Σαγρέδου, βόρεια του Ρωμέικου κάστρου, για την άμεση πρόσβαση των στρατιωτών από την κάτω πόλη στην Ακροναυπλία. Με την πάροδο του χρόνου οι προσχώσεις στην κάτω πόλη συνεχίζονταν και εκτός των βορείων τειχών προκειμένου να αυξηθεί η οικιστική ζώνη. Έτσι σταδιακά διαμορφώθηκε η Συνοικία του Γιαλού, η οποία επί Όθωνα αποτέλεσε πλέον οργανωμένο προάστιο.

Στην κάτω πόλη συναντά κανείς κτίρια διαφόρων περιόδων, πρώιμα νεοκλασικά της καποδιστριακής και οθωνικής περιόδου (1828-65), νεοκλασικά των ετών 1865-1920, και πολλά λαϊκά σπίτια με νεοκλασικές επιδράσεις. Λίγα όμως ενετικά και τουρκικά. Γενικά, τα κτίρια φέρουν πολλές επισκευές και μετασκευές καθιστώντας την αρχική τους μορφή δυσδιάκριτη. Επιπλέον οι αλλαγές στην πολεμική τεχνική οδήγησαν στη συστηματική κατεδάφιση των τειχών της κάτω πόλης μεταξύ 1866 και 1930. Μοναδικό διασωθέν τμήμα οχύρωσης της κάτω πόλης, ο προμαχώνας Πέντε Αδέλφια.

Πλέον την Παλιά από τη Νέα Πόλη χωρίζει η οδός Αναστασίου Πολυζωίδη. Η Παλιά Πόλη ρυμοτομήθηκε την εποχή του Καποδίστρια με σχεδιασμού του μηχανικού Σ. Βούλγαρη. Η περιήγηση στην Παλιά Πόλη είναι μια γοητευτική περιπέτεια, μια και είναι συγκεντρωμένα όλα τα πολιτιστικά στοιχεία-αξιοθέατα, από την Αρχαία αλλά και τη Νεότερη Ελληνική Ιστορία.

Μπορείτε να ξεκινήσετε από την περίφημη Πύλη της Ξηράς -οικοδομήθηκε παράλληλα με το Παλαμήδι- αν όμως σας αρέσει η περιπλάνηση, τότε η Βασιλέως Κων/νου, ο «Μεγάλος Δρόμος», είναι η αφετηρία για την αυθεντική ανακάλυψη του Ναυπλίου. Είναι ο πρώτος δρόμος που κατασκευάστηκε με τις κλασικές προδιαγραφές στην Ελλάδα, πρωτοβουλία του Ι. Καποδίστρια, που ήθελε δρόμους και πόλεις με ευρωπαϊκές προδιαγραφές.

Στην αρχή του Μεγάλου Δρόμου, εκεί που σήμερα στέκει το Άγαλμα του Όθωνα, χτίστηκε το σπίτι του και είναι γνωστό ως «Παλατάκι», κάηκε το 1929. Στη συμβολή του «Μεγάλου Δρόμου» με την οδό Τερζάκη, βρίσκεται η πρώτη Στρατιωτική Σχολή στην Ελλάδα, ενώ στο τέλος του, στην Πλατεία Συντάγματος, υπάρχει το βενετσιάνικο οπλοστάσιο, που χτίστηκε το 1713. Από το 1930, φιλοξενεί το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ναυπλίου.

Στη γωνία των οδών Συγγρού και Πλαπούτα, βρίσκεται η Οικία Άρμανσπεργκ, επικεφαλή της Τριανδρίας Αντιβασιλέων επί Όθωνος. Στη συνέχεια συναντάτε το Δικαστικό Μέγαρο, ενώ νοτιότερα υπάρχει η οικία του Νικηταρά. Ενδιαφέρον έχει μια επίσκεψη στην Πλατεία Τριών Ναυάρχων (Κορδικτόν, Δεριγνί και Χέυδεν). Στον ίδιο χώρο βρίσκεται το μνημείο του Δ. Υψηλάντη, γύρω της το πρώτο Ελληνικό Γυμνάσιο, χτισμένο το 1833 και το πρώτο Φαρμακείο. Στην ίδια περιοχή υπάρχει και το κτίριο (1829) της πρώτης Ελληνικής Σχολής Ευελπίδων.

Στην Πλατεία Συντάγματος, βρίσκονται οι οικίες πολλών αγωνιστών του 1821, πολλά διατηρητέα, το κτίριο του Βουλευτικού, το σημερινό Ωδείο, το Τζαμί ή Τριανόν, το Μουσείο του Ναυπλίου (πρώην ενετικό κτίσμα) και οι φυλακές Λεονάρδου. Μια επίσκεψη στο Μουσείο του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, στην Μητρόπολη του Ναυπλίου, όπου δολοφονήθηκε ο Καποδίστριας από τους Μαυρομιχάληδες το 1831, και στην Πινακοθήκη, θα γεμίσουν με εικόνες θαυμασμού κάθε επισκέπτη.

Φωτογραφίες:

Loading...