παλαμηδι

Το φρούριο του Παλαμηδίου αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα της βενετσιάνικης οχυρωματικής αρχιτεκτονικής και διατηρείται σε άριστη κατάσταση, ενώ ο λόφος οφείλει το όνομα του στον ομηρικό ήρωα Παλαμήδη.

Μέχρι τα χρόνια της Β΄ Ενετοκρατίας δεν φαίνεται να έχει οχυρωθεί συστηματικά, η ουσιαστική κατασκευή του φρουρίου πραγματοποιήθηκε επί ημερών Αυγουστίνου Σαγρέδου, μεταξύ 1711-1714. Η πρωτοβουλία του Βενετσιάνου Γενικού Προβλέπτη κατέστησε την οχύρωση του φρουρίου πραγματικό επίτευγμα τόσο κατασκευαστικά όσο και οχυρωματικά. Οι δύο μηχανικοί, Ζιαξίχ και Λασάλ, σχεδίασαν το φρούριο σαν ένα σύνολο αλληλοϋποστηριζόμενων και αλληλοπροσβαλλόμενων προμαχώνων, οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους με τείχη και αναπτύσσονται από Δυτικά προς Ανατολικά. Αυτό εξασφάλιζε αυτοτέλεια σε κάθε προμαχώνα, επιτρέποντας την προάσπιση του κάστρου ακόμα και αν κάποιος από αυτούς καταλαμβανόταν.

Κεντρικός προμαχώνας και αρτιότερα εξοπλισμένος ο «Άγιος Ανδρέας» με το ομώνυμο εκκλησάκι. Στα βόρεια οι προμαχώνες «Λεωνίδας» και «Μιλτιάδης», βορειοδυτικά ο «Ρομπέρ», νότια ο «Θεμιστοκλής» και ανατολικά ο «Αχιλλέας». Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ολοκληρώθηκε ο «Επαμεινώνδας» ενώ ένας ακόμα ο «Φωκίων» κατασκευάστηκε αποκλειστικά από τους Τούρκους, οι οποίοι δεν επέτρεπαν σε Χριστιανούς να εισέλθουν στο φρούριο.

Το Παλαμήδι εκτός από σπουδαίο φρούριο έχει υπάρξει και τόπος φυλακών. Κατά τη διάρκεια της Αντιβασιλείας (1833) στον προμαχώνα «Μιλτιάδη» φυλακίστηκε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, για «εσχάτη προδοσία». Ενώ γύρω από το 1840 έως και το 1926 ο ίδιος προμαχώνας μετατράπηκε στην πιο σκληρή φυλακή βαρυποινίτων. Δεύτερη φυλακή υπήρχε και στον προμαχώνα του Αγίου Ανδρέα, όπου όμως επικρατούσαν σχετικά καλύτερες συνθήκες.

Από το Παλαμήδι ξεκίνησε η απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους. Τη νύχτα της 29ης Νοεμβρίου του 1822, μια ομάδα Ελλήνων με αρχηγό τον Στάικο Σταϊκόπουλο κατέλαβε με αιφνιδιασμό το Παλαμήδι. Ο πρώτος που πάτησε το πόδι του στο φρούριο ήταν ο Δημήτριος Μοσχονησιώτης, εισβάλοντας από τον προμαχώνα «Αχιλλέα». Το μεσημέρι της 30ης Νοεμβρίου, στον ερειπωμένο εκκλησάκι των Βενετών, αφιερωμένο στον Άγιο Γεράρδο, τελέστηκε δοξολογία και ο ναΐσκος αφιερώθηκε έκτοτε στη μνήμη του αποστόλου Ανδρέα, διότι η μνήμη του τιμάται την 30η Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία η πόλη έγινε ελληνική. Έκτοτε και κάθε χρόνο την ημέρα αυτή, γιορτάζεται πανηγυρικά η απελευθέρωση της πόλης με δοξολογία στο ιστορικό αυτό εκκλησάκι.

Σήμερα η πρόσβαση στο φρούριο είναι δυνατή είτε με αυτοκίνητο από την ανατολική του πύλη, είτε από τα γνωστά «Σκαλιά» που βρίσκονται στη δυτική πλευρά του, ανατολικά του προμαχώνα Γκριμάνι. Η παράδοση θέλει τα «Σκαλιά» να φτάνουν τα 999 με το χιλιοστό να καταστρέφεται από το άλογο του Κολοκοτρώνη. Στην πραγματικότητα έχει λιγότερα σκαλοπάτια και κατασκευάστηκε επί Όθωνα από κατάδικους που ήταν φυλακισμένοι στο Παλαμήδι. Όπως και να έχει από εδώ η θέα προς του Κάστρο της Ακροναυπλίας είναι εξαιρετική. Σήμερα μπορεί κανείς να θαυμάσει μεταξύ άλλων τους επιβλητικούς προμαχώνες, το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Ανδρέα και τις εντυπωσιακές δεξαμενές που ακόμη και σήμερα συλλέγουν το βρόχινο νερό του λόφου.

Φωτογραφίες:

Loading...